tiếm vị

Thân thiện

Một tên phản nghịch tiếm vị ngai vàng của nhà vua.

Định nghĩa

1. Động từ:
   • Chiếm đoạt ngôi vua, ngôi vị tối cao một cách trái phép, không chính đáng: Hành động cướp lấy quyền lực tối thượng, thường là ngai vàng của hoàng đế, bằng các thủ đoạn như phản nghịch, ám sát hoặc lừa gạt, mà không phải là người kế vị hợp pháp theo quy định hoặc truyền thống.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Kẻ phản thần đã tiếm vị, khiến triều đình hỗn loạn. (Kẻ phản bội đã chiếm đoạt ngôi vua, khiến triều đình rơi vào cảnh hỗn loạn.)
  • Âm mưu tiếm vị của hắn cuối cùng đã bị phát giác. (Âm mưu cướp ngôi của hắn cuối cùng đã bị phát hiện.)
  • Lịch sử ghi lại nhiều vụ án các hoàng thân quốc thích tìm cách tiếm vị. (Lịch sử ghi lại nhiều vụ việc các hoàng thân quốc thích tìm cách chiếm đoạt ngôi vua.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "tiếm vị đoạt quyền": Cụm từ nhấn mạnh hành động không chỉ chiếm ngôi vua mà còn cướp đoạt mọi quyền lực tối cao.
  • Hành động tiếm vị đoạt quyền của hắn đã gây nên một cuộc nội chiến kéo dài.
• "tội tiếm vị": Tội danh nghiêm trọng trong chế độ quân chủ, ám chỉ tội cướp ngôi.
  • Dưới thời phong kiến, tội tiếm vị bị trừng phạt bằng hình thức tru di cửu tộc.

Biến thể và từ liên quan

• Tiếm đoạt (động từ): Chiếm đoạt một cách phi pháp (có thể dùng cho tài sản, quyền lợi, chứ không chỉ ngôi vị).
  • Hắn tiếm đoạt tài sản của gia tộc.
• Tiếm quyền (động từ): Chiếm đoạt quyền lực một cách bất hợp pháp (phạm vi rộng hơn, có thể không phải ngôi vua).
  • Tên tướng phản bội tiếm quyền và lập ra chính quyền quân sự.
• Soán ngôi (động từ): Từ đồng nghĩa, chỉ việc cướp ngôi vua.
• Kẻ tiếm vị (danh từ): Chỉ người đã thực hiện hành động cướp ngôi.

Từ đồng nghĩa

• Soán ngôi: Cướp ngôi vua.
• Cướp ngôi: Chiếm đoạt ngai vàng bằng vũ lực hoặc mưu mô.
• Đoạt vị: Chiếm lấy ngôi vị (ít dùng hơn).

Lưu ý sử dụng

• Phạm vi sử dụng: Từ "tiếm vị" mang sắc thái cổ, trang trọng và thường chỉ được dùng trong bối cảnh lịch sử, văn chương hoặc khi nói về các chế độ quân chủ trong quá khứ. Trong ngữ cảnh hiện đại, để nói về việc chiếm đoạt quyền lực phi pháp, người ta thường dùng các từ như "tiếm quyền", "cướp chính quyền" hoặc "đảo chính" với sắc thái phù hợp.
• Đối tượng: Đối tượng của "tiếm vị" luôn là ngôi vị tối cao, chủ yếu là ngôi vua/hoàng đế.

Học thuật

1. Chiếm ngôi vua một cách phi pháp.